Globalizacja przegrywa z geopolityką: EY o nowym krajobrazie biznesu i roli AI
Globalizacja ustępuje. Światowy porządek gospodarczy przechodzi rewolucyjne zmiany. Globalizacja, siła napędowa dekad rozwoju, ustępuje miejsca geopolityce. Taką diagnozę stawiają eksperci EY, wskazując na nowe priorytety dla biznesu. Jacek Kędzior, Partner Zarządzający EY Polska, podkreśla kluczową rolę współpracy regionalnej i ukierunkowanych inwestycji. To odpowiedź na globalną niepewność.
Era nieskrępowanego przepływu towarów, kapitału i usług dobiega końca. Wojny handlowe, konflikty zbrojne, jak inwazja Rosji na Ukrainę, oraz pandemia COVID-19 uwidoczniły kruchość globalnych zależności. Państwa priorytetowo traktują teraz bezpieczeństwo dostaw kluczowych komponentów. Dotyczy to surowców i technologii. Dzieje się to często kosztem czystej efektywności ekonomicznej.
Dla biznesu oznacza to konieczność balansowania globalnego zasięgu z lokalną odpornością. Firmy muszą strategicznie ocenić ryzyka. Chodzi o te związane z długimi łańcuchami dostaw. Poszukują rozwiązań bliżej macierzystych rynków lub w regionach stabilnych politycznie i gospodarczo. Kluczowe staje się równoważenie suwerenności gospodarczej ze współpracą.
Szczególnie dotyczy to regionów o strategicznym znaczeniu. Kędzior wskazuje na region bałtycki jako przykład obszaru, gdzie wspólne działania są niezbędne. W sektorach takich jak energia, cyberbezpieczeństwo i obronność, kraje bałtyckie mierzą się z unikalnymi wyzwaniami, które można skutecznie rozwiązać jedynie poprzez zacieśnianie więzi. W energetyce to dążenie do pełnej niezależności od rosyjskich źródeł, rozwój odnawialnych źródeł energii oraz budowa spójnych sieci przesyłowych. W cyberbezpieczeństwie wzrastające zagrożenie ze strony podmiotów państwowych i pozapaństwowych wymusza wspólne centra reagowania i wymianę danych wywiadowczych. W obronności zacieśnianie współpracy wojskowej i wspólne inwestycje w nowoczesne systemy obronne stają się fundamentem bezpieczeństwa wschodniej flanki NATO.
Nowy region EY. Odpowiadając na te dynamiczne zmiany, EY utworzył nową strukturę organizacyjną. To region EY Europe Central. Obszar ten obejmuje 33 kraje. Rozciąga się od krajów nordyckich po Azję Centralną. Odzwierciedla to ewoluujące przepływy inwestycyjne i łańcuchy dostaw.
Decyzja o konsolidacji tych rynków w jeden region to strategiczny ruch. Ma on na celu lepsze wykorzystanie synergii i sprostanie nowym wyzwaniom. Podkreśla również rosnące znaczenie regionalnych ekosystemów biznesowych w kontekście globalnej fragmentacji. EY widzi w tym regionie potencjał tworzenia wartości. Łączy on unikalne atuty poszczególnych krajów.
Kraje nordyckie wnoszą do tego partnerstwa zaawansowany kapitał. Dostarczają nowoczesne technologie i silne przywiązanie do standardów ESG (Environmental, Social, Governance). Firmy z tego regionu są liderami w innowacjach cyfrowych, zielonych technologiach i zrównoważonym rozwoju. Ich fundusze inwestycyjne dysponują znacznym kapitałem. Jest on często zorientowany na długoterminowe, odpowiedzialne inwestycje.
Z kolei kraje Europy Centralnej, w tym Polska, oferują wykwalifikowaną i konkurencyjną siłę roboczą. Posiadają dynamicznie rozwijające się sektory technologiczne. Mają strategiczne położenie geograficzne. Stanowią pomost między Wschodem a Zachodem. Region ten stał się kluczowym hubem produkcyjnym i logistycznym dla wielu międzynarodowych korporacji. To odpowiedź na trendy nearshoringu i friendshoringu. Ich celem jest skrócenie i uodpornienie łańcuchów dostaw.
Fuzja tych mocnych stron umożliwia budowanie bardziej odpornych i efektywnych łańcuchów wartości. Na przykład, innowacyjne rozwiązania technologiczne z krajów nordyckich mogą być wdrażane w zakładach produkcyjnych Europy Centralnej. Korzystają one z doświadczonych inżynierów i niższych kosztów operacyjnych. Jednocześnie, wysokie standardy ESG przyspieszają zieloną transformację w całym regionie. To tworzy nowe możliwości biznesowe i zwiększa konkurencyjność firm.
Rewolucja AI. Równolegle do zmian geopolitycznych, gospodarkę napędza inna potężna siła. To sztuczna inteligencja. Jacek Kędzior wskazuje AI jako główne źródło zmian gospodarczych. Zrewolucjonizuje ona każdy sektor. Firmy przechodzą obecnie od fazy eksperymentowania z AI do jej pełnego wdrażania na skalę operacyjną.
Ta transformacja wymaga od firm kompleksowego przemyślenia swoich modeli biznesowych. Nie chodzi już tylko o punktowe usprawnienia. To fundamentalna rekonfiguracja procesów, produktów i usług. AI, zwłaszcza generatywna, oferuje bezprecedensowe możliwości. Chodzi o automatyzację, personalizację i analizę danych. Pozwala to na tworzenie zupełnie nowych wartości dla klientów i optymalizację kosztów w sposób wcześniej niemożliwy.
W sektorze finansowym AI rewolucjonizuje ocenę ryzyka. Poprawia obsługę klienta. W produkcji optymalizuje harmonogramy i przewiduje awarie maszyn. W handlu detalicznym personalizuje doświadczenia zakupowe i zarządza zapasami. Firmy, które nie dostosują swoich strategii i nie zintegrują AI w swoje podstawowe operacje, ryzykują utratę pozycji rynkowej.
Kluczowe staje się również przemyślenie roli przywództwa. Liderzy muszą stać się „AI-ready”. Muszą rozumieć potencjał i ograniczenia tej technologii. Także etyczne implikacje jej wdrażania. Muszą być zdolni do zarządzania transformacją, budowania kultury innowacji i promowania ciągłego uczenia się. Jednocześnie niezbędne jest wyposażenie pracowników w nowe umiejętności (reskilling i upskilling).
Obejmuje to zarówno umiejętności techniczne, takie jak data science czy prompt engineering. Ale także tzw. miękkie umiejętności, takie jak kreatywne rozwiązywanie problemów, krytyczne myślenie i adaptacyjność. To kompetencje, które AI może wzmocnić, ale nie zastąpi. Bez inwestycji w rozwój kadr, pełny potencjał AI pozostanie niewykorzystany.
W obliczu globalnych perturbacji i regionalizacji, zdolność do skutecznego wdrażania AI staje się kluczowym czynnikiem konkurencyjności. Firmy, które wykorzystają AI do optymalizacji operacji, szybkiej adaptacji do zmieniających się warunków rynkowych i efektywniejszego zarządzania ryzykiem, będą lepiej przygotowane na wyzwania geopolityczne. AI może pomóc w tworzeniu bardziej elastycznych łańcuchów dostaw. Pomoże identyfikować nowe rynki regionalne i szybko reagować na lokalne potrzeby. Umocni to pozycję firmy w nowym, mniej zglobalizowanym świecie.
